07.12.2009   Podsumowanie polskich działań pomocowych w Czadzie
W etacie I zmiany Polskiego Kontyngentu Wojskowego MINURCAT w Czadzie nie przewidziano regularnej komórki współpracy cywilno-wojskowej (CIMIC). Wydzielono dwóch oficerów z sekcji S 3 do nieetatowego zespołu CIMIC.

Oficerowie ci na co dzień pełnią służbę w Centralnej Grupie Wsparcia Współpracy Cywilno-Wojskowej w Kielcach i posiadają wymagane kompetencje. Kontyngent nie dysponował żadnym funduszem celowym (narodowym) do realizacji projektów pomocowych na rzecz społeczności lokalnej. Zgodnie z założeniami Organizacji Narodów Zjednoczonych w misji MINURCAT kluczową role w zakresie zapewnienia wspomnianej pomocy odgrywają licznie działające rządowe i pozarządowe organizacje humanitarne. Ich pomoc rzeczowa i finansowa skierowana jest przede wszystkim do uchodźców z Sudanu przebywających na co dzień w czterech obozach rozmieszczonych w Sektorze Północ (rejon odpowiedzialności PKW). Z posiadanych informacji wynika jednoznacznie, że tylko maksymalnie do 5% budżetu tych organizacji przeznaczane jest na projekty dedykowane ludności lokalnej (Czadyjskiej). Misja MINURCAT dysponuje jedynie środkami finansowymi z funduszu MINURCAT QIP (Quick Impact Project).

1. Za najważniejszy projekt, jaki udało się zrealizować należy uznać usprawnienie czterech studni głębinowych poprzez zakup i wymianę pomp w istniejących, lecz niesprawnych szybach. Trzy pompy zostały zainstalowane w miejscowości Guereda (tymczasowa baza PKW), natomiast czwarta w miejscowości Bahai gdzie trwa budowa kolejnej tymczasowej bazy. Działanie to miało na celu poprawę warunków życia miejscowej ludności a w konsekwencji stworzenie bezpiecznych warunków służby oraz pozytywnego wizerunku polskich żołnierzy. Całkowity koszt projektu wyniósł 2 450 000 CFA (ok. 5500 USD). Dodatkowo polscy żołnierze na prośbę przedstawicieli ludności lokalnej wyremontowali i ponownie zainstalowali kolejne dwie pompy (w m. Baitir -28.07 i Bahai). Łączna ilość osób korzystających z zainstalowanych i naprawionych urządzeń szacowana jest na około 20 000. Urządzenia przekazano władzom lokalnym podczas oficjalnych uroczystości (31.10 i 14.11) w obecności Specjalnego Przedstawiciela Sekretarza Generalnego ONZ p. Wiktora Angelo i Dowódcy Sił.

2. Drugim co do ważności projektem zmierzającym do poprawy bezpieczeństwa mieszkańców m. Iriba jest budowa przepustu na Wadi na drodze Iriba – Biltine realizowana według projektu i z funduszy organizacji HELP z dużym udziałem polskich „inżynierów”. W listopadzie na prośbę prefekta i przedstawiciela Help na Czad polscy żołnierze zbudowali zastępczy przejazd przez rzekę (bajpas) oraz oczyścili i wyrównali teren pod przyszłą budowę. Zakładany koszt budowy inwestycji to około 40 000 000 CFA. Drogi dojazdowe i bajpas są ciągle utrzymywane w dobrej kondycji przez PKW aż do zakończenia projektu.

3. Najbardziej spektakularnym projektem polskich żołnierzy był remont i wyposażenie jednej ze szkół podstawowych w Irinie. Przez cały okres służby w czadyjskiej Iribie zarówno w ramach misji sił UE, jak i operacji MINURCAT, polscy żołnierze wspierali jedną z lokalnych szkół podstawowych, która została zdewastowana przez rebeliantów z Sudanu i bojówki działające w celu obalenia Prezydenta Idrissa Dèby. Szkoła, zwana nawet „polską szkołą”, jest obecnie uznawana za jedną z najlepszych placówek dydaktycznych w regionie. Uczęszcza do niej 852 dzieci. Dzięki pomocy żołnierzy i darom, jakie przekazywano z Polski znacznie poprawiły się tu warunki kształcenia. Szkoła, w której najmłodsze dzieci siedziały na ziemi w stertach piachu w bardzo zniszczonym budynku została odnowiona. Projekt realizowano wspólnie ze stowarzyszeniem Pomoc Kościołowi w Potrzebie, organizacją, której głównym celem jest pokój i pojednanie na świecie, zaś priorytetowym zadaniem - pomoc humanitarna. Obecnie budynek wewnątrz zupełnie nie przypomina poprzedniego stanu. Położono nową podłogę i wykonano prace elewacyjne ścian zakończone malowaniem. Dokonano obróbki okien i co najważniejsze wykonano …ławki – deficytowy element w czadyjskich szkołach. Polscy żołnierze wykonali 78 ławek i stolików szkolnych. Wykorzystano elementy metalowe ze starych ławek i drewno na blaty dostarczone z Polski. Żołnierze, chcąc wykorzystać pozostałe drewno oraz sprawić radość dzieciom, zrobili również bramki do gry w piłkę nożną na dziedzińcu szkolnym i wykonali huśtawki. Prace remontowe zakończono w marcu 2009 r. Także w marcu 2009 r. polscy żołnierze przekazali uczniom dwóch szkół podstawowych w Iribie ponad 300 par butów. Najlepsi uczniowie otrzymali plecaki szkolne. W czerwcu br. dzięki hojności sponsorów m.in. stowarzyszeniu Pomoc Kościołowi w Potrzebie oraz Agencji Mienia Wojskowego dzieci ze szkoły w Iribie w nagrodę za dobre stopnie i wysokie wyniki, na zakończenie roku szkolnego otrzymały piękne prezenty.
Dzięki wsparciu Marty Ogonowskiej-Polkowskiej ze stowarzyszenia Pomocy Kościołowi w Potrzebie zainicjowano wówczas projekt stworzenia w Iribie świetlicy środowiskowej dla dzieci. Świetlica powstała we wskazanym przez lokalne władze zniszczonym budynku. Polscy żołnierze wzmocnili jego konstrukcję budynku, wymienili dach i położyli podłogę, pomalowali ściany. We wrześniu dzięki ofiarności Fundacji im. Ojca Werenfrieda działającej przy stowarzyszeniu Pomoc Kościołowi w Potrzebie dzieci z parafii prowadzonej przez polskiego misjonarza, księdza Stanisława Worwę, otrzymały pełne wyposażenie świetlicy, w tym książki w języku francuskim, telewizor oraz odtwarzacz DVD z zestawem bajek i filmów, zeszyty i pomoce szkolne. Dodatkową pomocą okazały się paczki z akcji prowadzonej pod koniec minionego roku szkolnego w siedleckich szkołach.

4. Obok wsparcia szkół w Iriba, polscy żołnierze pomagali szkołom w okolicach Gueredy, gdzie największym problemem jest brak podstawowych środków do nauki, zwłaszcza książek i zeszytów. Pomysł wsparcia zrodził się po przeprowadzeniu na przełomie sierpnia i września br. przez zespół CIMIC oceny stanu edukacyjnego w rejonie Gueredy. W akcji przeprowadzonej w trakcie rozpoczęcia roku szkolnego w dniu 2 października br., oprócz polskich żołnierzy przekazujących dary nadesłane przez CARITAS Ordynariatu Polowego, udział wzięli również przedstawiciele organizacji Jesuit Refugee Service (JRS) i Secours Catholique Development (SECADEW). Zadaniem pierwszej jest przywracanie małych chłopców zwerbowanych do wojska szkole, natomiast drugiej wsparcie szkolnictwa w obozach uchodźców i okolicach większych miejscowości.

5. Kolejnym projektem, który zasługuje na wyszczególnienie była akcja „Dzieci – Dzieciom” zorganizowana w czerwcu z inicjatywy żołnierzy kontyngentu (1 Batalion Rozpoznawczy) i prowadzona pod patronatem Prezydenta Siedlec w siedleckich szkołach. Akcja polegała na zbiórce darów takich jak zabawki i przybory szkolne. Zebrano ponad 300 kg. darów, które przygotowane czekają na transport do Czadu w terminie 11.12.09 r.

6. Dodatkowo w ramach przygotowań do pory deszczowej oraz w trakcie jej trwania saperzy z kompanii dowodzenia (5 pułku inżynieryjny) odnowili i umacniali na bieżąco cztery przeprawy przez rzeki okresowe na najważniejszych szlakach komunikacyjnych w okolicach Iriby. Utrzymywanie przejezdności w tych miejscach jest niezmiernie ważne dla ludności miejscowej, jak również dla organizacji pomocowych, które każdego dnia dowożą żywność do obozów uchodźców.

7. Kolejnym projektem zwiększającym bezpieczeństwo ludności cywilnej jest budowa nowego odcinka drogi otaczającej bazę od strony południowej. Prace wykonała pod koniec października polska i francuska drużyna inżynieryjna w kooperacji z POLCA. W ten sposób stworzono bezpieczny objazd lotniska, gdzie dosyć często dochodziło do wypadków drogowych.

8. Dzięki zaangażowaniu kadry kontyngentu nawiązana została współpraca z licznymi organizacjami pozarządowymi i prywatnymi darczyńcami z kraju. Wsparcie w postaci m.in. zabawek i materiałów dydaktycznych do szkół w trakcie półrocznego pobytu przekazała nam Agencja Mienia Wojskowego, Organizacja Pomoc Kościołowi w Potrzebie, Fundacja im. Ojca Werenfrieda działająca przy Stowarzyszeniu Pomoc Kościołowi w Potrzebie, a także osoby prywatne z parafii Rzeszowskiej i szkoły podstawowej w Łobzie. Pomoc ta została rozdysponowana w trakcie licznych projektów m.in. „Dzień Dziecka” w miejscowości Am Nabak i Iriba (czerwiec), „Rozpoczęcie roku szkolnego” we wsiach Aka i Fare w okolicach Gueredy (październik) oraz wsparcie dla szkoły w miejscowości Tine.

9. W ramach wsparcia medycznego, oprócz codziennej pomocy ambulatoryjnej udzielanej potrzebującym mieszkańcom okolic bazy, Grupa Zabezpieczenia Medycznego PKW systematycznie wspierała szpital w Iribie. Polacy organizowali białe niedziele, dostarczali lekarstwa do szpitala oraz nieśli doraźną pomoc medyczną w trakcie wykonywania zadań patrolowych. Do tej pory przekazano pomoc medyczną o łącznej wartości około 10 tys. zł.

Prowadzone projekty spotkały się z dużą aprobatą i uznaniem wśród lokalnej społeczności. Nasza działalność będzie procentowała na przyszłość gdyż nawiązane kontakty z polskimi organizacjami (Organizacja Pomoc Kościołowi w Potrzebie, Fundacja im. Ojca Werenfrieda) zostały przekazane ks. Stanisławowi Worwie, polskiemu misjonarzowi pracującemu w Czadzie od ponad sześciu lat.

Niedziela, 19 listopada 2017r.
Aktualności