Operacja EUFOR w Czadzie oraz Republice Środkowoafrykańskiej (EUFOR TCHAD/RCA) była 5. operacją wojskową Unii Europejskiej w ramach Europejskiej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony (poprzednie to: CONCORDIA, ARTEMIS, ALTHEA, EUFOR RDCONGO).
Misja Unii Europejskiej uzyskała mandat ONZ, zapewniony rezolucją nr 1778 Rady Bezpieczeństwa ONZ z dnia 25 września 2007 r. Rezolucja ta zatwierdziła trójaspektową obecność międzynarodową w Czadzie i Republice Środkowoafrykańskiej:
- powołanie misji ONZ w Republice Środkowoafrykańskiej i Czadzie (MINURCAT), składającej się z policjantów, żołnierzy i cywilów, której mandat polegał będzie na szkoleniu policji czadyjskiej w celu zapewnienia ochrony ludności oraz utrzymania i promocji praw człowieka;
- powołanie policji czadyjskiej w celu utrzymania porządku i zapewnienia poszanowania praw człowieka;
- upoważnienie Unii Europejskiej do skierowania w ten rejon swoich sił w celu ochrony i zabezpieczenia misji ONZ przez okres 1 roku od daty osiągnięcia zdolności operacyjnych (czyli do 15 marca 2009 r.).
14 stycznia 2009 r. Rada Bezpieczeństwa ONZ przyjęła rezolucję nr 1861 zatwierdzającą zastąpienie misji EUFOR przez siły ONZ w operacji MINURCAT.
15 marca 2009 r. Unia Europejska zakończyła misję EUFOR w Czadzie i Republice Środkowoafrykańskiej oraz nastąpiło przekazanie odpowiedzialności za operację Organizacji Narodów Zjednoczonych – MINURCAT.


Celem sił pokojowych UE było powstrzymanie groźby rozprzestrzeniania się konfliktu w Darfurze (wschodni Sudan). Nie była to klasyczna operacja pokojowa, ale operacja mająca na celu zapewnienie bezpieczeństwa działaniom humanitarnym ONZ. Siły UE w Czadzie uzupełniały więc misję pokojową ONZ w Darfurze - UNAMID (African-United Nations Mission in Darfur), gdzie polityczny i etniczny konflikt, zapoczątkowany przez rebelię z 2003 r., pochłonął dotąd ponad 200 000 ofiar.
W rejonie operacji funkcjonuje 12 obozów uchodźców oraz ok. 30 obozów przesiedleńców, w których schronienie znajduje ok. 240 000 ludzi. Są one administrowane, zarządzane i zaopatrywane zarówno przez ONZ, jak i organizacje pozarządowe (Non-Governmental Organisaton NGO). Uchodźcy otrzymują w nich zakwaterowanie, wyżywienie, pomoc lekarską i edukację. Panujące w nich trudne warunki wynikają przede wszystkim z przeludnienia. Nad bezpieczeństwem uchodźców czuwają lokalne służby porządkowe CNAR (franc. Commission Nationale d’Accueil et de Reion des Refugies), policjanci z ONZ (United Nations Police, UNPOL) oraz armia czadyjska. Siły EUFOR stanowiły zewnętrzny pierścień bezpieczeństwa.
EUFOR TCHAD/RC była pomostową misją wojskową, której zadaniem było zapewnienie ochrony i zabezpieczenie wszelkich aspektów obecności ONZ we wschodnim Czadzie oraz w północno-wschodniej części Republiki Środkowoafrykańskiej po to, aby poprawić warunki bezpieczeństwa w tym regionie. Do najważniejszych zadań EUFOR należało:
1. zwiększenie ogólnego bezpieczeństwa w całej strefie, głównie wokół i w pobliżu obozów uchodźców oraz ośrodków przesiedleńców, a także w strefach opuszczonych przez uchodźców - w celu ułatwienia im dobrowolnego powrotu,
2. umożliwianie dostarczania pomocy humanitarnej oraz swobodnego przepływu personelu organizacji humanitarnych, a także zapewnienie mu bezpieczeństwa w rejonach wykonywania zadań;
3. zapewnienie egzekwowania prawa oraz funkcjonowania policji w obozach i miejscach przebywania uchodźców, w tym umożliwienie siłom ONZ wyszkolenia policji czadyjskiej,
4. stworzenie warunków sprzyjających podejmowaniu obywatelskich wysiłków na rzecz odbudowy kraju i jego rozwoju, niezbędnych do zachęcania przesiedleńców, aby dobrowolnie powracali do swoich domów;
5. udział w ochronie ludności lokalnej, personelu ONZ i organizacji humanitarnych oraz osób z nimi współpracujących;
6. zapewnienie ochrony sprzętowi i mieniu ONZ.
EUFOR TCHAD/RCA była najważniejszą operacją Unii Europejskiej w Afryce oraz najliczniej reprezentowaną przez państwa członkowskie. W misji wzięło udział 3400 żołnierzy z 26 państw członkowskich. Największe liczebnie kontyngenty to: francuski (1700), polski (400), irlandzki (400), austriacki (170), hiszpański (90), belgijski (80); 22 państwa członkowskie były reprezentowane w Dowództwie Operacji (OHQ) usytuowanym w Mont Valerien we Francji.
Dowódcą Operacji UE mianowano gen. broni Patricka Nasha (Irlandia), zastępcą Dowódcy Operacji gen. dyw. Bogusława Packa (Polska), a Dowódcą Sił UE gen. bryg. Jeana-Philippe'a Ganascia (Francja). Przewidywany koszt całkowity misji Unii Europejskiej w Czadzie oraz Republice Środkowoafrykańskiej określono na 119 600 000 euro.
W ramach tej misji Unia Europejska przeznaczyła również fundusze na pomoc humanitarną oraz przygotowanie i odbudowę miejsc, dla osób wysiedlonych. W tym celu zostały uruchomione specjalne programy pomocowe – w latach 2008-2013 planuje się przeznaczyć 299 mln euro na odbudowę Czadu oraz 137 mln euro dla Republiki Środkowoafrykańskiej.

Link do strony UE o EUFOR TCHAD

Zgodnie z Rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1861 od 15 marca 2009 r. misja EUFOR/Czad została przejęta przez misję Sił Organizacji Narodów Zjednoczonych MINURCAT (The United Nations Mission in Central African Republic and Chad). Misja MINURCAT jest bezpośrednią kontynuacją dwóch zmian misji EUFOR/CZAD.

Siłami MINURCAT na teatrze działań dowodzi Dowództwo Sił (FHQ - Force Headquarters), którego dowódcą jest generał Elbadij Kandji (Senegal). Dowództwo rozmieszczone jest w miejscowości Abeché w Stars Camp. Zadania operacyjne realizowane są w czterech wysuniętych bazach operacyjnych (FOB - Forward Operational Base) – trzech w Republice Czadu (Iriba, Forchana, Goz Beida) oraz jednej w Republice Środkowoafrykańskiej ( Birao).

Dowódca Polskiego Kontyngentu Wojskowego Czad podlega Dowódcy Sił ONZ MINURCAT. Pod względem narodowym nadzór nad kontyngentem sprawuje Dowództwo Operacyjne Sił Zbrojnych RP. Z kolei dowódca PKW Czad sprawuje narodowy nadzór nad wszystkimi polskimi żołnierzami, przebywającymi na terytorium Czadu.

Misja Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Czadzie MINURCAT jest bezpośrednią kontynuacją dwóch zmian wcześniejszej misji EUFOR/CZAD. PKW funkcjonuje w dotychczasowym rejonie odpowiedzialności z główną bazą w FOB Iriba (FOB - Forward Operational Base). Zgodnie z rozkazem operacyjnym oraz zadaniami otrzymanymi z dowództwa Sił MINURCAT, kontyngent utrzymuje również tymczasową bazę Guereda (TFOB).

Link do strony operacji MINURCAT

Środa, 23 stycznia 2019r.
Operacja Narodów Zjednoczonych