I  ETAP  MISJI – WYZWANIE  DLA  LOGISTYKI

Udział SZ RP w operacji EU w Czadzie, jest przede wszystkim wyzwaniem i sprawdzianem dla logistyki polegającym na stworzeniu odpowiednich warunków bytowych oraz funkcjonowania dla wojsk przy całkowitym braku lokalnej infrastruktury. Bazy przeznaczone do rozmieszczenia wojsk EUFOR nie posiadały żadnej infrastruktury, poza pasami startowymi. W ramach wspólnego finansowania Dowództwo Operacji Unii Europejskiej zleca cywilnym kontraktorom jedynie wykopanie studni dla każdej z baz. Pozostałe prace są w gestii narodowej. Znacznym problemem rzutującym na przygotowanie i przebieg operacji są odległości. Personel kontyngentu oraz sprzęt transportowany jest na odległości od 600 do 2500 km. Przy czym przejazd 600 – 700 km, (przy braku linii kolejowych i odpowiednich dróg) w porze suchej zajmuje od 2 do 3 dni, a w porze deszczowej może trwać o 2-3 razy dłużej. Te wszystkie czynniki są uwzględniane w procesie planowania przerzutu polskich wojsk i realizacji mandatowych zadań w rejonie misji. W pierwszej kolejności (17-22.IV.08) w rejon misji przemieszczona została tzw. Inżynieryjna Grupa Przygotowawcza (IGP) w celu rozpoczęcia budowy bazy i stworzenia warunków do przyjęcia sił głównych. Grupa ta licząca 64 żołnierzy była samowystarczalna, gdyż składała się z pododdziału inżynieryjnego, pododdziału logistycznego (m.in. kucharze, kierowcy, pododdziału łączności, pododdziału ochrony, sekcji medycznej). Ich zadaniem było przygotowanie terenu (7 hektarów) pod budowę bazy. Ponieważ jest to bardzo trudny teren należało go oczyścić, wyrównać, utwardzić, wykarczować oraz obwałować na granicach przyszłej bazy. Inżynieryjna Grupa Przygotowawcza miała także za zadanie pociągnięcie instalacji rurociągów do miejsc poboru wody. Jednak w pierwszej kolejności żołnierze musieli zadbać o zabezpieczenie własnych warunków do wykonania tych wszystkich prac – m.in. zorganizować ochronę terenu, na którym pracowali. Całość sprzętu Inżynieryjnej Grupy Przygotowawczej dotarła po kilkudniowym konwojowaniu z Ndżameny, umożliwiając rozpoczęcie budowy tymczasowego obozowiska dla polskich żołnierzy. W pierwszej kolejności rozstawiono bazę namiotową zabraną z kraju (wysokiej jakości materiał, klimatyzacja), kuchnię i łaźnię. Ponadto ustanowiono łączność satelitarną z krajem. Żołnierze z Inżynieryjnej Grupy Przygotowawczej natychmiast po zapewnieniu sobie bezpieczeństwa (ochrona terenu) i zakwaterowania w prowizorycznym obozie przystąpili do budowy właściwej bazy. Postępy były imponujące. Teren pod budowę bazy został wyrównany, utwardzony oraz w dużej części obwałowany. Dokonano także sprawdzenia i oczyszczenia terenu oraz dróg dojazdowych. Należy podkreślić, że budowa bazy Polskiego Kontyngentu Wojskowego odbywała się przy znaczącym wsparciu żołnierzy francuskich. W bazie PKW znajdowała się od poczatku francuska grupa inżynieryjna wraz ze sprzętem oraz żołnierze z pododdziału łączności - w sumie ok. 25. Przez pewien czas za ochronę bazy odpowiedzialny był 35-osobowy irlandzki element bojowy. Obecny w Czadzie od 17 kwietnia Zastępca Dowódcy PKW – ppłk Marek GRYGA (jednocześnie dowódca IGP) nawiązał przyjazne kontakty ze społecznością lokalną, która odnosiła się do polskich żołnierzy z dużą życzliwością. Kontakty te mają fundamentalne znaczenie dla codziennego funkcjonowania bazy i przyniosły już wymierne efekty. Na przykład uzyskano zgodę władz lokalnych na korzystanie z zasobów kamienia znajdujących się poza bazą (wydobycie tłucznia) w celu jej utwardzenia. W bazie znajdują się dwie studnie wywiercone przez cywilnego kontraktora jednak ich wydajność nie spełnia założonych oczekiwań. Kontynuowane są zatem poszukiwania innych ujęć wody. Studnie mają zabezpieczyć PKW w wodę do celów sanitarnych i technicznych. Woda pitna jest dostarczana w butelkach w ramach centralnego kontraktowania FHQ. 8 września North Star opuściła część żołnierzy (34) ze składu IGP (głównie byli to inżynierowie z 1 Brzeskiej Brygaday Saperów). Tym samym zakończył się oficjalnie I etap misji.

FAZA ZASADNICZA OPERACJI 

Całość sił głównych I zmiany PKW (136 żołnierzy i pracowników wojska) została przemieszczona do Czadu w dwóch rzutach (6 i 8 września). Pełną gotowość operacyjną (Full Operational Capability, FOC) do wykonania zadań mandatowych w rejonie misji PKW Czad ogłosił 15 września 2008. Osiągnięcie FOC związane było z zakończeniem prac inżynieryjnych w bazie oraz ze zgraniem się komponentów: logistycznych, bojowych oraz lotniczego. Zakończono w ten sposób okres zadań realizowanych przede wszystkim na potrzeby PKW. Od 15 września polski kontyngent był gotowy do wypełniania zadań mandatowych nałożonych na EUFOR przez Radę Bezpieczeństwa ONZ. Na początku października do bazy North Star przybyli żołnierze z Chorwacji (15) zasilając szeregi utworzonego na bazie PKW Czad Wielonarodowego Batalionu Północ (Multinational Battalion - North, MNB-N) EUFOR.
Wrzesień był szczególnie ważnym okresem dla całej operacji w Czadzie i Republice Środkowoafrykańskiej, nie tylko dla EUFOR. ONZ-owska misja MINURCAT w Republice Środkowoafrykańskiej i Czadzie (United Nations Mission in the Central African Republic and Chad) rozpoczęła bardzo aktywną fazę działania. Nastąpiło fizyczne rozmieszczanie jej personelu, rozbudowywane były bazy. W październiku do North Star - głównej bazy PKW Czad przybył cywilny personel MINURCAT (3 osoby), dołączając w ten sposób do 4 oficerów łącznikowych (Military Liaison Officers, MLO) tej oenzetowskiej misji rozmieszczonych już wcześniej w bazie. Docelowo w North Star powinno się znaleźć około 50 osób z MINURCAT. Żołnierze naszego kontyngentu na bieżąco udzielają pracownikom ONZ pomocy w zakresie transportu i zapewniają im ochronę w czasie przemieszczania. W rejon Iriby przybyły kolejne grupy personelu DIS (z franc. Détachement Integré de Sécurité), czyli czadyjskiej policji, żandarmerii oraz służb porządkowych, które odpowiadały za bezpieczeństwo w rejonach obozów dla uchodźców i przesiedleńców. Głównym zadaniem realizowanym aktualnie przez MINURCAT jest wdrażanie programu szkolenia DIS. Docelowo to właśnie DIS ma zastąpić CNAR (franc. Commission Nationale d’Accueil et de Reion des Refugies) - obecna ochrona obozów. W regionie odpowiedzialności MNB-N funkcjonuje aż 6 spośród ogólnej liczby 12, znajdujących się we wschodnim Czadzie, obozów dla uchodźców. Według różnych szacunków w obozach: Oure Cassoni, Iridimi, Touloum, Am Nabak, Kounoungou i Mile przebywa obecnie około 120 – 130 tysięcy sudańskich uchodźców.
Dowództwo PKW oraz żołnierze zespołu CIMIC (współpraca cywilno – wojskowa) systematycznie spotykają się z przedstawicielami ONZ oraz organizacji pozarządowych. Przedstawiciele czadyjskiego kontyngentu uczestniczą również m.in. w cotygodniowych briefingach prowadzonych w lokalnej siedzibie Wysokiego Komisarza ONZ ds. Uchodźców (ang. United Nations High Commissioner for Refugees, UNHCR) w Iribie poświęconych sytuacji bezpieczeństwa w regionie Wadi Fira (główny obszar odpowiedzialności MNB-N). Na terenie regionu Wadi Fira znajdują się 3 departamenty: Biltine, Kobe i Dar Tama. Licząca około 6 tysięcy mieszkańców Iriba jest siedzibą departamentu Kobe i jednocześnie najbardziej wysuniętą na wschód lokalną siedzibą UNHCR. Urząd jest organem ONZ upoważnionym do przewodzenia i koordynacji międzynarodowych działań mających na celu ochronę uchodźców i rozwiązywanie ich problemów na całym świecie. Polski zespół CIMIC zrealizował projekt remontu szkoły podstawowej w Iribie i przekazał dary (przede wszystkim materiały szkolne) pochodzące ze Stowarzyszenia Pomoc Kościołowi w Potrzebie oraz wojskowego CARITAS dla uczniów tejże szkoły oraz organizacji pomocowej ADESK. Odbudowano również przejazd przez Wadi w okolicach Iriby. Polscy saperzy utwardzili około 500 metrów drogi prowadzącej do jednego z obozów dla uchodźców i na bieżąco niszczą niewybuchy (pozostałości po wojnach i rebeliach), które znajdowane są w strefie odpowiedzialności MNB-N i zagrażają lokalnym mieszkańcom.
Polską bazę odwiedzili dotychczas przedstawiciele MINURCAT, UNHCR, UNPOL (United Nations Police), OCHA (United Nations - Office for the Coordination of Humanitarian Affairs), OXFAM (międzynarodowa organizacja humanitarna zajmującą się walką z głodem na świecie - ang. Oxford Committee for Famine Relief). W North Star przebywali również przełożeni z EUFOR: Dowódca Operacji gen. broni Patrick Nash, Dowódca Sił gen. bryg. Jean Paul Ganascia i jego zastępca płk Thomas Doyle. Wszyscy goście podkreślali bardzo dobre przygotowanie bazy, szczególnie pod względem fortyfikacyjnym. W zgodnej opinii wojskowych North Star jest najlepiej rozbudowaną bazą pod kątem inżynieryjnym całej EUFOR TCHAD/RCA.
Początkowo w trakcie patroli rozpoznawane były drogi dojazdu do obozów uchodźców, monitorowano również sytuację w regionie. Pierwsze patrole prowadzone były w ograniczonym zakresie tzn. trwały jeden dzień, ale wraz z ogłoszeniem FOC rozpoczęto parudniowe wyjazdy w teren, zwiększyła się również częstotliwość patroli. PKW Czad zrealizował w sumie 452 patrole, konwojów i eskorty w strefie odpowiedzialności:

  

lipiec 23
sierpień 36
wrzesień 40
październik 64
listopad 45
grudzień 118
styczeń 126

 

Do tej pory przeprowadzono w sumie 4 operacje połączone: dwie (Polaris I i Polaris II) w okolicach miejscowości Bahai (2 km od granicy z Sudanem, w północno – wschodnim sektorze odpowiedzialności MNB-N), operację pk. Atria w rejonie miejscowości Birak (południowo – wschodnia część regionu Wadi Fira) oraz pk. Sega w okolicach Gueredy.
W czasie tych działań prowadzono m.in. patrole, szczególnie w okolicach obozów dla uchodźców, spotykano się z lokalnymi władzami i przedstawicielami organizacji humanitarnych. Jednym z istotnych celów wszystkich operacji był pokaz siły ze strony EUFOR w najbardziej niespokojnych regionach strefy odpowiedzialności. We wspomnianych akcjach, oprócz Polaków i Chorwatów, brali również udział żołnierze z Francji wspierani przez polskie i francuskie śmigłowce z Wielonarodowego Batalionu Lotniczego (Multinational Army Aviation Battalion, MN AAVN BN).
Od października kilkudziesięciu żołnierzy MNB-N stacjonuje w tymczasowej wysuniętej bazie operacyjnej (Temporary Forward Operating Base, TFOB) w okolicach miejscowości Guereda (siedziba departamentu Dar Tama). Załoga bazy jest zmieniana co kilka dni. Dzięki obecności w rejonie Gueredy możliwe jest pełniejsze kontrolowanie rejonu dwóch obozów dla uchodźców: Mile i Kounoungou oraz strategicznie ważnej drogi wiodącej z Abeche, gdzie rozlokowane jest Dowództwo Sił EUFOR do Iriby, przy której znajduje się baza North Star. Żołnierze stacjonujący w TFOB Guereda mają lepsze rozeznanie sytuacji w południowo – wschodniej strefie odpowiedzialności MNB-N (tuż przy granicy z Sudanem), w której stosunkowo często dochodzi do napięć na tle etnicznym. Niezwykle ważne jest również to, że konwoje logistyczne Wielonarodowego Batalionu Północ EUFOR wracające z Abeche mogą bezpiecznie zatrzymać się na noc w tymczasowej bazie.
12 listopada 2008 roku w rejon afrykańskiej operacji EUFOR przyleciała pierwsza grupa żołnierzy II zmiany PKW Czad. Siły główne II zmiany przybyły do Czadu 24 listopada.
29 listopada 2008 roku w bazie North Star odbyła się ceremonia przekazania dowodzenia w PKW Czad. Płk Wojciech Kucharski przekazał obowiązki dowódcy kontyngentu dla płk Macieja Siudaka.

III ZMIANA PKW CZAD (I ZMIANA MINURCAT)

Żołnierze III zmiany Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Republice Czadu pełniący służbę w ramach sił ONZ MINURCAT rozpoczęli działalność w maju 2009 r. Od 18 maja przejęli odpowiedzialność za realizację zadań mandatowych w Sektorze Północnym. Uroczystość przekazania dowodzenia pomiędzy płk Maciejem Siudakiem (dowódca II zmiany), a płk Arkadiuszem Widła (dowódca III zmiany) miała miejsce 17 maja 2009 r.
W skład III zmiany Polskiego Kontyngentu Wojskowego wchodzą dwie kompanie manewrowe, pierwsza na bazie 1. Siedleckiego batalionu rozpoznawczego (Wojska Lądowe) i druga z Oddziału Specjalnego Żandarmerii Wojskowej z Gliwic. Tworzą one cztery grupy bojowe. Elementem zabezpieczającym codzienną działalność bazy jest kompania dowodzenia i zabezpieczenia, której głównym trzonem są żołnierze 10 Opolskiej Brygady Logistycznej i 5 Pułku inżynieryjnego ze Szczecina.
Działania operacyjne polskich żołnierzy w Sektorze Północ wspiera stacjonujący w bazie Iriba piętnastoosobowy kontyngent chorwacki tworzący piątą grupę bojową Delta, francuska drużyna inżynieryjna zabezpieczająca m.in. pas startowy i przejezdność dróg oraz dwa śmigłowce rosyjskiej grupy lotniczej stacjonującej w Abeche (lotnicze patrole rozpoznawcze i ewakuacja medyczna).

Polscy żołnierze w trakcie prowadzenia działalności operacyjnej przeprowadzili cztery połączone operacje wojskowe:
- Pionier – realizowana przez kwaterę główną w Abeche (FHQ) operacja miała na celu m.in. demonstrację siły, zapewnienie bezpieczeństwa działań organizacji humanitarnych i pomocowych w trakcie pory deszczowej, a także zminimalizowanie nasilających się w strefie przygranicznej zagrożeń o podłożu kryminalnym;
- Północna fala I – realizowana na przełomie lipca i sierpnia z inicjatywy dowództwa Sektora Północ operacja miała na celu dalsze umacnianie bezpieczeństwa w rejonie. Północna Fala była bezpośrednią kontynuacją Pioniera pogłębiającą sukces wcześniejszej inicjatywy w rejonie obozu uchodźców Oure Cassoni i miejscowości Bahai. Przez pięć dni i nocy, polscy i chorwaccy żołnierze nieustannie patrolowali szlaki komunikacyjne i rejon obozu uchodźców. Patrol rozminowania (EOD) z 5 Pułku Inżynieryjnego, który na czas działań również wszedł w skład grupy, przystąpił do niszczenia pozostałości po lokalnych konfliktach znalezionych w trakcie przejazdów.
- Północna fala II – kontynuacja wcześniejszych operacji prowadzona przez Polsków na wniosek generała Kandji, dowódcy sił MINURCAT i organizacji humanitarnych realizujących zadania pomocowe w dowodzonej przez Polsków strefie odpowiedzialności;
- Kalkulator – operacja mająca na celu zapewnienie bezpieczeństwa pracownikom ONZ prowadzącym spis uchodźców w obozach Am Nabak i Iridimi. Prowadzona była bez przerwy od 6 września do końca października. 

 

Czwartek, 20 września 2018r.
Przebieg operacji